Wednesday, September 2, 2015

मेडिकल शिक्षा कि दलाली?

मेडिकल शिक्षा प्रकरण:
अहिले मेडिकल कलेजले सिट नपाउँदै ‘पछि अदालतको सहयोगले भए पनि उसले  सिट लिइहाल्छ’ भन्ने भरोसामा ८४ लाखसम्म तिरेर पढ्न जाने विद्यार्थी र पढाउने अभिभावक भएसम्म कलेज र न्यायधीशले मिलेमतोमा किन काम नगरुन्, आखिर विद्यार्थीलाई पनि चाहिएको ज्ञान–सीप नभएर डिग्री र लाइसेन्स भएको बुझिन्छ । एउटा मेडिकल कलेजले ‘यदि तैले सिट घटाइस भने तँ रहँदैनस् र तेरो परिवार पनि रहँदैन, ल सिट घटाएर देखा,’  भनेर अनुगमनकर्तालाई धम्काउँदैमा विना पूर्वाधार सयौैं सिटमा एमबीबीएस र बीसौं सिटमा एमडी एमएस पढाउन पाउँछ भने उसले किन भौतिक पूर्वाधारमा खर्च गरोस्, किन दक्ष जनशक्ति राखोस् अनि किन यथेष्ट बिरामी राखेर विद्यार्थीलाई सिकाओस्?  

किन भक्कानो छुट्यो डा केसीलाई


दश दिन भोकै बस्दा गलेको शरीरलाई डटेर सहेको मानिसलाई शारीरिक कष्टभन्दा कति हो कति बढी देशको पीडाले दुखेको रहेछ । राज्यको बेलैमा आँखा खुल्यो र समयमै माग पूरा भए भने उहाँको अनशन त तोडिएर शरीर फेरि बौरिएला तर अहिले देशभर अनाहक मारिइरहेका मानिस त फेरि फर्केर आउने छैनन्


दशौं दिनको अनशनबीच डा गोविन्द केसीको नाजुक स्वास्थ्यबीच उहाँसँग बिबिसी नेपालीका लागि छोटो कुरा गर्न सकिएला भनेर रवीन्द्र मिश्र दाइको फोन आयो । 

जवाफ दिइहाल्न गाह्रो थियो । सर कमजोर हुँदै गएसँगै एक दुई मिनट लामा क्लिपका लागि बाहेक सरलाई बोल्न नदिन थालेको हिजैदेखि हो । 

तर नेपाल सन्दर्भमा दश मिनट सरका कुरा ठूलो संख्यामा मानिसहरुबीच पुग्ने हुँदा यो अवसर छाड्नु उचित लागेन । सरलाई सोधेको सहजै अनुमति प्राप्त भयो । 

मेडिकल शिक्षा प्रकरण ज्यानमारा कर्ममा अदालत, काउन्सिल र अभिभावकहरु

त्यसपछि रेकर्डिंगका बेला जे भयो, त्यो अविस्मरणीय थियो । सामान्यतया अनशनको यति दिन पुग्दा सरको भावनात्मक अस्थिरता वा इमोस्नल भोलाटिलिटी निकै बढिसकेको हुन्छ र सानो मानसिक उत्तेजनाले पनि मुटु र श्वासप्रश्वासको चालमा ठूलो असर पार्छ । त्यसका बाबजुद पनि अनशनसित जोडिएका विषयहरुमा जुन संयम् र धैर्यताका साथ उहाँ बोल्नुभयो, त्यसले हामीलाई ठूलो राहत दियो । 

Tuesday, September 1, 2015

डा केसीविरुद्ध रिटः घर जलेको के चिन्ता, जुनकीरीले पो पोल्छ त!

कमेंट्री 

अनन्तराज लुईटेल र केदार लुईटेल नामक दुई मनुवा डा गोविन्द केसी विरुद्ध गुहार माग्दै सर्वोच्च पुगेछन्  ।

लोकतान्त्रिक व्यवस्था हो, जसका विरुद्ध जो अदालत जाने छुट पनि छ ।

तर यी मनुवालाई तब पीर पर्छ कि पर्दैन, जब एउटा व्यापारीको सामान्य कामदारले देशको प्रधान न्यायधीशलाई ‘दारी’ भनेर सम्बोधन गर्दै उसलाई आफैं दुई करोड रुपैयाँ तिरेको दाबी गर्छ?  त्यो पनि फेल हुने विद्यार्थीलाई पास गराउने वाचासहित मेडिकल विद्यार्थी नामक शिकारहरुलाई जालमा फसाउनका लागि?

यिनलाई अन्यायबोध हुन्छ कि हुँदैन जब वर्षेनी दुई हजार अयोग्य डाक्टर हुने र तिनले आगामी पचास वर्षसम्म नेपालीहरुको स्वास्थ्य जोखिममा पार्ने अवस्था कायम हुन्छ?

यिनलाई चासो हुन्छ कि हुँदैन, जब काउन्सिलको पदाधिकारीले मेडिकल कलेजसित दामासाहीले दश लाख रुपैयाँ लिन्छ र त्यही हिसाबले सीट दिन्छ?

Monday, August 31, 2015

न्यायधीशहरुलाई कारवाही गर्ने? राज्यले पहिले यी १० प्रश्नको जवाफ देओस्!

खोज पत्रकारिता केन्द्रका लागि  पत्रकार रामु सापकोटाले गरेको र सेतोपाटीमा प्रकाशित स्टिङ अपरेशनले नेपालको वर्तमान र भविष्य, यहाँको स्वास्थ्य र चिकित्सा क्षेत्र अनि नेपाली पत्रकारिताको भुमिकाबारे के बोल्छ त? यो अहिले सर्वत्र चर्चा र चासोको विषय बनेको छ।

मेडिकल शिक्षामा व्याप्त आपराधिक अनियमितता र त्यसमा न्यायालयको भूमिका छर्लंग पार्ने उक्त अभुतपूर्व स्कुपपछि न्याय परिषद्ले त्यहाँ नाम लिइएका न्यायधीशलाई छानविनमा तान्ने निर्णय गरेछ, त्यो स्वागतयोग्य छ ।

तर उक्त समाचार बाहिर आएपछि नेपाल राज्यले नागरिकहरुलाई निम्न प्रश्नको उत्तर दिनैपर्छ ।

१) मेडिकल कलेजका प्रशासकसित आफ्नै हातले दुई करोड लिने प्रधान न्यायधीशको तत्काल सम्पत्ति रोक्का गरेर प्रक्रिया अघि बढाइयो कि बढाइएन? त्यसो नगर्दा––करोडौं लिने न्यायधीशले त्यसलाई लुकाउन र व्यवस्थापन गर्न पक्कै जानेको हुन्छ––भोलि उनले आम नेपालीको ढाड सेकेर उठाएको पचासौं करोड रातारात विदेश पुग्ने सम्भावना हुन्छ । न्यायपरिषद्ले झारा टार्न छानविनको नाटक मात्र गर्यो भने अलग तर वास्तविक छानविन गर्ने हो भने तिनको ब्यांक खाता रोक्का गरेर व्यक्ति र परिवारमाथि निगरानी साथ छानविन अघि बढाइनुपर्छ । (दारी भनेर चिनाइएका ती न्यायधीश को थिए भन्नेमा शायदै कसैलाई दुविधा होला ।)

२) रिपोर्टमा नाम तोकिएका र अहिले वहाल अवस्थामा रहेका गोपाल पराजुली र चोलेन्द्र राणाको हैसियत के हुने हो? तिनलाई अविलम्ब निलम्बित नगरी न्याय परिषद्ले कसरी छानविन अघि बढाउँछ? निश्पक्ष छानविन हुने हो भने ती दोषी ठहरिनेमा दुविधा छैन । ती घुस्याहा प्रमाणित भए भने तिनलाई काँधमा चढाएर योग्य र स्वच्छ छवि भएका न्यायधीशहरुलाई पाखा लगाउने नरहरि आचार्य र खेमनारायण ढुंगाना लगायतका न्याय परिषद्का सदस्यहरुको नियत सही थियो भनेर कसरी पत्याउने? या त त्यो न्याय परिषद्का सदस्य यति ‘इडियट’ थिए कि तिनलाई कस्तो ट्रयाक् रेकर्ड भएको न्यायधीशलाई सर्वोच्च पुर्याउनुपर्छ भन्ने कमन सेन्स पनि थिएन । नत्र उनीहरु ती सर्वोच्च न्यायधीशका उम्मेदवारहरुबाट आर्थिक वा अन्य प्रलोभनमा पारिएका थिए । यसको पनि छानविन नभएसम्म यो समस्याको जरोमा पुग्न सकिंदैन ।

Sunday, August 30, 2015

डा केसीको अनशन केका लागि? माथेमा प्रतिवेदन किन लागू हुनुपर्छ? सेतोपाटीका लागि मेरो अन्तर्वार्ता

खूला अर्थतन्त्रका नाममा हामीकहाँ जे हुँदैछ, त्यो उदार अर्थतन्त्र हैन, लुटतन्त्र हो । उदार अर्थतन्त्रमै पनि त्यसको सहज व्यवस्थापनका लागि राज्यले निष्पक्ष रेफ्रीको भुमिका निभाउनैपर्छ । नेपालमा पनि राज्यले त्यही भुमिका निभाओस् र सीमित भ्रष्ट राजनीतिज्ञहरुको हितका लागि तमाम नेपालीको स्वास्थ्यलाई जोखिममा नपारियोस् भन्ने माथेमा प्रतिवेदनको आशय हो । 

Saturday, August 29, 2015

सिरुमारानीः विसंगत मानव मनोविज्ञानको कलात्मक चिरफार

सरुभक्त आफैंमा पागलबस्ती जस्तो फरक धारको उपन्यासका लागि चिनिएका मानिस हुन् । कसैले के भन्ला वा कस्तो आलोचना गर्ला भन्ने प्रश्नबाट निकै टाढा उनको सिर्जनशीलताको मौलिक गहिराइबाट प्रस्फुटित भएको नाटक हो यो, उनका अन्य सिर्जनाजस्तै । यथार्थलाई सही र गलतको श्यामश्वेत विभाजन गरेर तौलन चाहनेहरुका लागि पनि नाटक विसंगत लाग्न सक्छ तर जीवनमा वास्तविकता कहिल्यै पनि त्यसरी स्पष्ट विभाजित हुँदैन, हाम्रो मानसिकता र इच्छा–आकांक्षाको संसार त आफैंमा अनेक विसंगत तत्वहरुको योगफल हो । 


लेखक सरुभक्त, निर्देशक दयाहाङ राई, दुवै चर्चित नाम । तर ठूला नाम जोडिंदैमा कलाकर्म आफैंमा उत्कृष्ट हुँदैन ।

उसमाथि शिल्पी थिएटरमा केही हप्ता अघि हेरिएको ‘लाटो पहाड’ले नेपाली थिएटरले निरन्तर उकालो यात्रा जारी राखेको छ भन्नेमा विश्वास दिलाएको थियो । यस्तो अवस्थामा नयाँ आउने प्रत्येक नाटकका लागि चुनौती थपिंदै जान्छ र स्वभावतः खल्लो नाटक हेर्यो भने निराशा उत्पन्न हुन्छ ।

त्यसैले केही संशयसहित यो शुक्रवार मण्डला थिएटरमा सरु भक्तको नाटक सिरुमारानी हेर्न पुगिएको थियो । केही ढिलो शुरु गरिएको नाटक डेढ घण्टाभन्दा केही लामो छ र प्रशिक्षार्थी कलाकारहरुको अभिनय छ भनेर राजन खतिवडाले भनेपछि त हामीले नाटकको उत्कृष्टताबारेको अपेक्षालाई अझ तल झारेका थियौं ।

तर नाटक जसै शुरु भयो, त्यसले यसरी भुलायो कि पौने दुई घण्टा बितेको पत्तै भएन ।

जटिल र चुनौतीपूर्ण विषयवस्तु, जसका आफ्नै उदेक र विरक्त लाग्दा आयामहरु हुन्छन्, तिनलाई मञ्चमा उतार्नु चानचुन काम हैन । यस अघि अनुप बरालले ‘थर्टी डेज इन सेप्टेम्बर’मा त्यस्तो अभूतपूर्व चुनौती लिएर त्यसलाई न्याय गरेका थिए । परिवारभित्रको यौन हिंसा, त्यसले पीडितको मनोविज्ञानमा पार्ने प्रभाव, पीडकले त्यसलाई दशकौं वा आजीवन ढाकछोप गर्नमा पाउने सफलता, नारकीय जीवनबाट गुज्रंदा आफैंलाई सम्हाल्न पीडितले उपयोग गर्ने ‘इगो डिफेन्स मेकानिज्म’, गलत डिफेन्सका कारण झन् बल्झन जाने समस्या अनि पीडकले पीडितलाई अझ सहजताका साथ गर्ने शोषणको शृंखला, यी सब एउटा नाटकमा उतारिएका थिए । अनि त्यति हुँदै पीडितको मानसिक समस्याको यथोचित निकाससम्म खोतलेको भारतीय लेखकको त्यो नाटक सम्भवतः नेपाली रंगमञ्चको इतिहासमै सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण नाटकहरुमध्ये एक थियो ।

Thursday, August 27, 2015

यो ‘गोविन्द केसीको आन्दोलन’ हैन


गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्यका लागि ‘गोविन्द केसी नेतृत्वको’ आन्दोलनको छैठौं चरणको आज चौथो दिन, आंदोलनबारे बारबार  सोधिने आठ प्रश्नको जवाफ 

 १) डा गोविन्द केसीलाई पटक पटक किन अनशन बस्नुपर्यो? के साँच्चै दाबी गरेझैं डा केसीको आन्दोलन आम नेपालीका लागि हो? यदि हो भने त्यसको आधार के? अहिलेसम्मका आन्दोलनले त्यस्ता के उपलब्धि गरे र अब पनि गर्लान् भनेर अपेक्षा गर्नु?
२) देशमा विज्ञ र सचेत नागरिकहरु अरु पनि धेरै भएको अवस्थामा डा केसीले भनेकै कुरा किन पूरा हुनुपर्ने? 
३) हामीले भएकै निकाय र संरचनालाई बलियो बनाउनुपर्ने हो कि एउटा व्यक्तिले भनेको कुरा वा लहडको पछि दौडिरहने?
४) नेपालजस्तो देशमा माथेमा प्रतिवेदनजस्तो आदर्शवादी सुझाव बोकेको प्रतिवेदनको कार्यान्वयन के व्यवहारमा सम्भव होला?
५) नेपालभित्र नयाँ मेडिकल कलेज खोल्नबाट रोकेर कतै डा केसीले विद्यार्थी विदेश पठाउने दलालहरुलाई त सघाइरहेका छैनन्?
६) डा केसीलाई अघि लगाएर कसैले आफ्नो स्वार्थ त पूरा गरिरहेका छैनन्?
७) देश संघीयतालगायतका मुद्दामा केन्द्रित भएको बेला नै अनशन किन?
८) सरकारले हिजो डा केसीका धेरै माग पुरा गरेको भनेर विज्ञप्ति निकाल्यो, तैपनि आन्दोलन रोकिएन किन?

नयाँ चरणको आन्दोलन शुरु भएसंगै अनशनसित जोडेर राखिने यी प्रश्नहरुको बुँदागत जवाफ दिनु आवश्यक हुन आउँछ ।

Tuesday, August 25, 2015

जटिल समयको मनोविज्ञानः हिंसा मात्र हैन, हामीभित्रको हिंस्रकता झन् खतरनाक

कैलाली दुखान्तपछिको नेपालः अदुरदर्शी ‘कोठे नेता’भन्दा राष्ट्रको उत्थानका लागि रातदिन सामाजिक सञ्जालमा भिड्ने ‘सचेत जनता’को भुमिका आपत्तिजनक

विश्वभर नै अहिलेको समय यस्तो छ कि, टाइपिङ गर्न र सोसल मिडिया चलाउन जान्ने प्रत्येक व्यक्तिसँग यो ब्रम्हाण्ड कसरी चल्नु र चलाइनुपर्छ भन्ने आफ्नै मौलिक शास्त्र छ र त्यसको निरपेक्ष सत्यता र विकल्पविहीनताबारे उक्त व्यक्ति अडिग छ । आफू वरिपरिको समाजबारे यस्ता मानिसहरुका अल्पविकसित धारणाहरु संकट र मानसिक असुरक्षाका बेला अझ बलिया भएर आउँछन् र आफ्नो विश्वदृष्टिको बचाउका लागि उनीहरु जे पनि गर्न उद्यत् हुन्छन्, जस्तो कि फरक मत राख्नेका लागि मृत्यूदण्डको माग गर्न समेत । 
....
खास गरी हिंसाको अप्रिय र दुरुह काममा आफैं हात हाल्नु नपर्ने अनि द्वन्द्वका सम्भावित केन्द्रबाट भौगोलिक रुपमा टाढा रहेका मध्यम र उच्च वर्गका शिक्षित र ‘सचेत’ नेपालीहरु अहिले पूरा इच्छाशक्ति सहित हिंस्रकता प्रदर्शनमा व्यस्त छन् । तिनको पहिलो काम उत्तेजक र गलतसमेत सुचना र फोटो सामाजिक सञ्जालभर प्रेषित गरेर उत्तेजनाको आगो फैलाउने भएको छ । त्यसो गर्दा एकतिर आफ्नो अहम्को तुष्टि हुन्छ भने अर्कोतिर देश, समाज र जनताका लागि केही गरेको छद्म अनुभुति हुन्छ । 

कैलाली दुखान्तः झूटो सुचना र अन्तैका फोटो छापेर उत्तेजना फैलाउनेमा प्रिन्ट पत्रिकासमेत


अमेरिकाको फ्लोरिडामा २०१२ मा श्रीमतीमाथि आगो लगाउन खोज्दा आफैं जल्न पुगेका ५० वर्षीय म्याथ्यु वङको फोटो कैलालीमा  जलाइएका  प्रहरीको फोटो भनेर प्रकाशित गर्नेमा  प्रिन्ट  पत्रिका समेत।  

अनलाइन पत्रकारिता मौलाएसँगै धेरै अनलाइन पोर्टलहरुले मानिस तान्न अनेक तिकडम अपनाउनु अब सामान्य भइसकेको छ । तर हिजो कैलालीमा भएको दुखद भीडन्तपछि चार्हि सामाजिक सञ्जालबाट शुरु भएको अनर्गल र उत्तेजक सुचना र फोटोको प्रवाह अनलाइन मिडिया हुँदै प्रिन्टमा समेत पुगेको छ । 

हिजो 6\jL6/df केही बेरसम्म नेपाल प्रहरीको पोशाक लगाएजस्तो देखिने मानिस जलिरहेको फोटो शेयर गरिएको थियो र भनिएको थियोः यस्तो दृश्य देख्दा कसको मन नरोला र । तर एकैछिनमा उक्त फोटो नेपालको नभएका चुनौती दिएपछि उक्त ट्वीट डिलिट गरिएको थियो । गुगलको इमेज सर्चले चाहिं उक्त फोटो अमेरिकाको फ्लोरिडामा २०१२ मा श्रीमतीमाथि आगो लगाउन खोज्दा आफैं जल्न पुगेका ५० वर्षीय म्याथ्यु वङ भएको देखाउँछ । 
Latest: जटिल समयको मनोविज्ञानः हिंसा मात्र हैन, हामीभित्रको हिंस्रकता झन् खतरनाक 

Thursday, August 20, 2015

An upright officer illuminates the true face of Indian state at the present

Which one is the real Modi? One ranting against the 'invaders' in aftermath of Gujarat riots or the statesman all set to deliver staggering growth and development to India?

Let me start with this. Some time before 'Modi wave' in India changed into a definite wave--with real people passionately wishing to see him as the future prime minister of the country--from a vague perception, I wrote this in December 2013 in Asia Times Online:

Most of his young and educated supporters feel that so long as Modi can deliver good governance and robust growth, issues such as his role in the 2002 Gujarat pogroms remain immaterial, nuisances at worst. 
But given that India is a functioning democracy and with extreme diversity and many faultlines (contrasted to China where an authoritarian government has been able to deliver impressive growth for decades), the trajectory of such a delivery in India is likely to be very different, both from China and a host of other East Asian countries. 
Moreover, what is conveniently forgotten about the 2002 Gujarat violence in discourses today is that, for Modi's brand of politics, 2002 was not a point of time when things went out of hand. This was beginning of an era of a massive social engineering that molded the entire population into a particular shape, dismantling the tolerant and pluralistic fabric of the society. 

If anything goes awry in future and a Modi-led BJP exchanges the apparently harmless developmental agenda with a less wholesome but potentially efficient alternative of another attempt at such social engineering, then that is likely to threaten the pluralist and secular fabric of the Indian state itself.
Ever since, I have half believed and half wished that I would be proved wrong. Whatever Modi's track record before the momentous elections in 2014, he is the only man in the planet to be elected the executive head of 1.3 billion people. 

Sunday, August 16, 2015

अनिमेष मृत्यू प्रकरणः राज्यले आफूलाई निष्पक्ष सावित गरोस्

डा जीवन क्षेत्री 

यो वा त्यो व्यक्ति दोषी वा निर्दोष भन्ने गौण कुरा हो तर नागरिकलाई न्याय दिने मामलामा राज्य निश्पक्ष छ कि छैन भन्ने कुरा प्रधान हो । 


न्यायसम्बन्धी यी प्रचलित भनाइहरु बेवास्ता गर्न मिल्दैनः

१) न्याय ढिलो हुनु भनेको न्याय नहुनु हो ।
२) न्यायापेक्षीले न्याय पाउनु जति महत्वपूर्ण छ, उसलाई न्याय पाएको आभास दिलाउनु उत्तिकै महत्वपूर्ण छ ।

असार १९ को दुखद समाचार आउनुअघि म न डा अनिमेष ठाकुरलाई चिन्थें, न त डा आयुष अर्याल । दुवैको पारिवारिक पृष्ठभुमिबारे पनि थाहा हुने कुरा भएन । चिनेको भए आफ्नो पेशाका अरु जुनियरजस्तै मेरा लागि पनि दुई जनामा कुनै फरक हुने थिएन ।

तर त्यस दिनको दुखद घटना पछि अनिमेष यो संसारमा रहेनन् भने उनको मृत्यू हुनुमा आयुषको भुमिका अहिले शंका–उपशंका र रहस्यले जेलिएको छ ।

अनिमेषलाई न्याय दिने र आरोप लागेका आयुष र उनकी साथी प्रतिक्षा प्रधानलाई दोषी वा निर्दोष सावित गर्ने भनेकै निष्पक्ष छानविन र अनुसन्धानको मदतले हो । अहिले चलिरहेको छानविन निश्पक्ष नभएको र नेपालको प्रहरी प्रमुखको नाताले आयुषका बाबु उपेन्द्रकान्त अर्यालले आफ्ना छोरालाई बचाउन पदीय दुरुपयोग गरेको गम्भीर आरोप लागेको छ ।

यो पृष्ठभुमिमा कसैको पक्ष लिने वा लाञ्छना लगाउने अभिप्रायले यो टिप्पणी गरिएको हैन । तर त्यसको मतलब देशको न्यायप्रणालीको दुरुपयोग भएको आरोपबारे केही बोल्न पनि मिल्दैन भन्ने हैन ।

विधिको शासन हुने ठाउँमा मुद्दाको अन्तिम किनारा जहिले पनि न्यायालयले लगाउने हो । तर मुद्दा अदालत पुग्नु अगाडि बदमासी भइरहेको छ भन्ने आरोप लागेपछि त्यसको पनि छानविन हुनुपर्ने हैन? आयुषका नाममा किटानी जाहेरी लिन पटक पटक अस्वीकार गरेको पोखरा प्रहरीले त्यसो हुनुको कारण उनको पारिवारिक पृष्ठभुमि हैन भन्ने आधार खै? पोलिग्राफी लगायतका आम रुपमा प्रयोग गर्ने अनुसन्धान विधिहरु यो केसमा प्रयोग नगरिनुको कारण के हो?

नेपाल प्रहरी भनेको एउटा संगठन हो र प्रहरी प्रमुख त्यसका एक अंग मात्र हुन् । छोराको असामयिक निधनबाट विक्षिप्तजस्तै भएका अनिमेषका आमाबाबुलाई यो प्रकरणमा निश्पक्ष छानविन जति आवश्यक छ, त्यो आयुषको परिवारलाई पनि उति नै आवश्यक छ । अनिमेषको परिवारलाई राम्रोसँग थाहा छ जति गरे पनि उनी अब फर्केर आउने छैनन्, अब गर्न सकिने भनेकै उनका लागि न्याय खोज्नु मात्र हो ।

Friday, August 14, 2015

कान्तिपुरको ‘पेटमा पाइप’ समाचारबारे पत्रकारको आत्मस्वीकृतिः खास समस्या काउन्सेलिङको कमी थियो

समाचारको शीर्षकः अप्रेसन गर्दा पेटमै पाइप छाडियो

समाचार लेख्ने पत्रकारको आत्मस्वीकृतिः पाइप (स्टेन्ट) उपचारको हिस्सा हुन सक्छ तर बिरामीलाई राम्रो काउन्सेलिङ भएन ( तल हेर्नुहोस्, फेसबुकमा एक चिकित्सकसित चलेको गम्भीर सम्वाद)। 

यो समाचारको शीर्षक यस्तो हुनुपथ्र्योः अप्रेशन गर्दा मिर्गौलामा स्टेन्ट राख्दा काउन्सेलिङको अभाव । 

तर त्यस्तो समाचारलाई न्युज एडिटरले प्राथमितामा राख्दैनथे । आफ्नो समाचारलाई मुखपृष्ठमा ल्याउन यी पत्रकार भाइले पत्रकारिताको मर्म भुले । 

बिरामीको पीडा र संवेदना बुझ्नु एउटा कुरा हो, त्यसलाई समाचारमा उतार्नु पनि स्वागतयोग्य हो तर त्यसलाई तोडमोड गरेर ‘सेन्सेनल’ बनाउनु गलत हो । 

दुई बीच एउटा मसिनो घेरा छ । त्यसलाई संवाददाताले मेटे पनि कान्तिपुरको सम्पादकीय टोलीले त्यसको ख्याल राख्नेछ भन्ने अपेक्षाका साथ यो छोटो प्रतिक्रिया मेल गरिदिएको छु ।


  • Subhas Lamichhane Bimal dai: यो समाचार लेख्दा तपाईंले सम्बन्धित चिकित्सकसँग उसको 'अपिनियन' पनि लिनुभएको भए र यथार्थमा त्यो पाइप कस्तो पाइप हो भन्ने पनि 'रिसर्च' गर्नुभएको भए अन्य चिकित्सकलाई यो समाचारप्रति आशंका गर्नुपर्ने स्थिति आउँदैनथियो ! किनकि पत्थरीको अपरेसनको क्रममा दूरबिनको सहायताले पिसाबथैलीदेखि मृर्गौलासम्म डिजे स्टेन्ट (DJ Stent) नामको कृत्रिम पाइप राखेर छाड्नु उपचारकै अंग हो ! फलोअपमा बोलाएको बेला अवस्था हेरेर दुई-चार हप्तापछि मात्रै यो पाइप निकालिन्छ ! यो नै 'स्ट्यान्डर्ड प्र्याक्टिस' हो !See Translation
    • Baduwal Dipendra अनि गुच्च खेलेर रेडियोलोजिष्ट बनेको होला र त्यो । देख्दै नदेख्ने । यहां उपचार प्रक्रियाका बारेमा समाचार छैन । एक पटक पढनुस ।See Translation
      1 · 4 hrs
    • Bimal Khatiwada चिकित्सकले पाईप राखेको कुरा नै विरामीलाई जानकारी दिएनन । पटक पटक अस्पताल पुग्दा समेत चिकित्सकले एलटै औषधी थपेर पठाईदिए,तर पाईप भएको कुरा जानकारी गराएनन । पछि उपचार गराएकै अस्पतालमा भिडियो एक्सरे गर्दा केही नभएको रिपोर्ट आयो । बाहिरको अस्पताल र निजी मेडिकलमा एक्सरे गर्दा पाइप देखियो । यो कुरा पहिला नै चिकित्सकले किन विरामीलाई भनेनन ? किन अस्पतालले विरामीको पेट भित्र पाईप हुंदा नी केही छैन भनेर गलत रिपोर्ट दियो । यो लापरबाही होकी होईन ? अस्पतालले जे मन लाग्यो त्यही गर्न पाईन्छ र ?See Translation
      1 · 4 hrs
    • Subhas Lamichhane रेडियोलोजिस्टले X-ray गर्दा त्यो पाइप देखेन भनेर म पत्याउन सक्दिन | तर सायद पाइप निकाल्ने समय भइसकेको थिएन होला जसकारण त्यो पाइप रहेको कुरालाई स्वाभाविक मानेर उसले त्यो कुरा भनेन | X Ray मा केही देखिएन भनेको त कुनै abnormal कुरा देखिएन भनेको हो ! Normal Organ हरु अनिउपचारकै लागि छाडेको पाइप त देखिहालिन्छ नि !

  • Bimal Khatiwada चिकित्सकले पाईप राखेको कुरा नै विरामीलाई जानकारी दिएनन । पटक पटक अस्पताल पुग्दा समेत चिकित्सकले एलटै औषधी थपेर पठाईदिए,तर पाईप भएको कुरा जानकारी गराएनन । पछि उपचार गराएकै अस्पतालमा भिडियो एक्सरे गर्दा केही नभएको रिपोर्ट आयो । बाहिरको अस्पताल र निजी मेडिकलमा एक्सरे गर्दा पाइप देखियो । यो कुरा पहिला नै चिकित्सकले किन विरामीलाई भनेनन ? किन अस्पतालले विरामीको पेट भित्र पाईप हुंदा नी केही छैन भनेर गलत रिपोर्ट दियो । यो लापरबाही होकी होईन ? अस्पतालले जे मन लाग्यो त्यही गर्न पाईन्छ र ?See Translation
    6 · 3 hrs
    • Subhas Lamichhane हरेक अपरेसनअघि बिरामीसँग ‘कन्सेन्ट’ अर्थात् मन्जुरिनामा लिइएको हुन्छ | DJ Stent राख्ने कुरा अपरेसनकै अंग भएकाले त्यसका लागि छुट्टै कन्सेन्ट लिनुपर्दैन | समाचारमा पाइप राखेको स्वाभाविक कुरालाई कैंची छुटेको कुराजस्तो बनाएर प्रस्तुत गरेकाले मानिसहरु भ्रमित भएका हुन् | केही छैन भनेर रिपोर्ट दिएको त केही abnormal कुरा छैन पो भनेको होला नि ! उपचारकै लागि भनेर राखेको पाइप छैन भनेर भनेको होइन कि ?See Translation
    • Bimal Khatiwada पाईप छ भन्ने कुरा विरामीलाई जानकारी गराउनु पर्छ पर्दैन ? अस्पतालमा पटक पटक झन झन विरामी भएर जाँदा चेकजाँच नै नगरी औषधी लेखिदिने कि अबस्था के भएछ भनेर बुझ्ने हो ? संधै अस्पतालमा जांदा केही छैन मात्र भन्ने,तर विरामी समस्यामा परी रहने ? अतिी भएपछि परिवारले डाक्टरले ठिक पार्न सकेनन भनेर धामीझांक्री सम्म पुग्नु परो । के रहर थियो होला त उहाहरुलाई पनि पटक पटक अस्पताल आउन अनी धामी झांक्रीकोमा पुग्न ?See Translation
      2 · 3 hrs
    • Subhas Lamichhane त्यो पाइपका केही Complications हुन्छन् जस्तै पेट दुख्ने, छिनछिनमा पिसाब लाग्ने, इन्फेक्सन हुने आदि ! तर ती डराइहाल्नुपर्ने खालका हुँदैनन्, temporary हुन्छन् र पाइपको उपादेयता सकिएसँगै पाइप निकालेपछि ती समस्या पनि सकिन्छन् ! त्यतिन्जेल औषधिबाटै ती complications हरु manage गरिन्छन् ! डाक्टरहरुले यी कुरा बिरामीलाई राम्रोसँग बुझाउन नसकेको हुनसक्छ, त्यो डाक्टरको कमजोरी हो !See Translation
      1 · 2 hrs
    • Subhas Lamichhane तर पेटमा पाइप छाडियो भनेर misleading headlines बनाएर समाचार प्रकाशित गर्नु तपाईं संवाददाताको मात्र होइन, कान्तिपुरको स्वास्थ्य बिट अनि सम्पादक टोलीकै कमजोरी हो ! किनकि त्यो पाइप बिर्सेर त्यहाँ छाडिएको होइन, उपचारकै अंशका रुपमा जानीबुझिकन राखिएको हो ! अपितु, बिरामीलाई यसबारे सम्प्रेषण गर्ने सवालमा डाक्टरको कमजोरी भएको हुनसक्छ !See Translation
    • Bimal Khatiwada यो मानव स्वाथ्यमाथीको खेलबाड हो । पटक पटक विरामीले चिकित्सकलाई के भएको हो ? किन संधै विरामी मात्र भईन्छ भन्दा चिाकित्सकले किन विरामीलाई राम्रोसंग काउन्सीलिङ गरेनन ? किन पेट भित्र यस्तो पाईप छ, यसले यस्तो गर्छ भनेन ? विरामीलाई किन संधै पीडा दिएर मानसिक रोगी झैं बनाए ? तपाईले जस्तै सल्लाह किन ति चिकित्सकले दिन सकेनन ? मेरो कुनै अस्पताल र चिकित्सकसंग दुश्मी होइन, तर उपचारका नाममा विरामीलाई पीडा दिन पाईन्न ? के अस्पताल चिकित्सक बस्नका लागि मात्र खोल्या होर ? विरामीलाई सेवा दिन खोज्या भए त राम्रोसंग उपचार गर्नु परो नि । अस्पताल भित्र एक्सरे गर्दा पेटमा राखिएको पाईप नदेखिने,बाहिर देखिने हुन्छ ?

विजय कुमारको खुशी पढेपछि

जीवन, खुशी अहंकार

जीवनमा अफ्ठ्यारा घुम्तीहरुमा हिंडिरहँदा मैले कुनै क्षणमा पलायनलाई एउटा विकल्पको रुपमा कल्पना गरेको थिएँ, त्यसलाई यथार्थमा बदल्ने आँट गरिनँ, त्यो बेग्लै कुरा हो त्यसबेला लाग्थ्योः मेरा समग्र दुखहरुको कारण मेरो वरपरको वातावरण हो, यसबाट साहसपूर्वक बाहिरिएँ भने नयाँ दुख आउलान् तर तत्क्षणका दुरुह दुखहरु गायब भएर जानेछन् कति गलत थिएँ !


Read more from Dashain Issue

Debating partition of India: culpability and consequences




Read the whole story here

Why I write...

I do not know why I often tend to view people rather grimly: they usually are not as benevolent, well-intentioned and capable or strong as they appear to be. This assumption is founded on my own self-assessment, though I don’t have a clue as to whether it is justifiable to generalize an observation made in one individual. This being the fact, my views of writers as ‘capable’ people are not that encouraging: I tend to see them as people who intend to create really great and world-changing writings but most of the times end up producing parochial pieces. Also, given the fact that the society where we grow and learn is full of dishonesty, treachery, deceit and above else, mundanity, it is rather unrealistic to expect an entirely reinvigorating work of writing from every other person who scribbles words in paper.


On life's challenges

Somebody has said: “I was born intelligent but education ruined me”. I was born a mere child, as everyone is, and grew up as an ordinary teenager eventually landing up in youth and then adulthood. The extent to which formal education helped me to learn about the world may be debatable but it definitely did not ruin me. There were, however, things that nearly ruined me. There came moments when I contemplated some difficult choices. And there came and passed periods when I underwent through an apparently everlasting spell of agony. There came bends in life from which it was very tempting to move straight ahead instead of following the zigzag course.


Read more